Freytag Piramidi

Bu yazımızda sizlere öykü yazma konusunda yardımcı olacak ve birçok eseri daha iyi analiz etmenize yarayacak Freytag Piramidi’ni açıkladık. Freytag Piramidi öyküde yaşanılan olayları sınıflandırmaya ve görselleştirmeye yarayan piramid şeklindeki olay örgüsü tablosudur. Yazar adaylarının öykü taslaklarını hazırlamak için sık sık başvurdukları bir rehberdir.

Gustav Freytag kimdir?

Gustav Freytag 1816-1895 yılları arasında yaşamıştır. 1850-1870 döneminin en popüler Alman yazarı olarak gösterilmektedir.

.

Antik Yunan ve Shakespeare dramasını analiz ederek bir öykünün, daha doğrusu olay örgüsü çerçevesinde gelişen yazıların nasıl yazıldığına kafa yormuştur ve çıkarımlarını Freytag Piramidi olarak görselleştirmiştir.

Freytag Piramidi Nasıl Çalışır?

Sergileme

Piramidin sol tarafının tabanı “sergileme” kısmıdır. Bu kısım hikaye hakkında verdiğiniz ön bilgilerdir. Karakterlerin veya olayların geçmişi hakkında yazarın verdiği önemli bilgilerin olduğu kısımdır.

Meraklandırıcı Olay

Ardından meraklandırıcı olay veya olaylar gelir. Hikayedeki ana örgüyü, editörün tabiriyle tempoyu başlattığı olaydır. Bu olay ayrıca okura öykü taslağınızdaki amaç, hedef veya mücadelenin ne hakkında olacağını iletir. Ana karakterimizi iyice tanıdığımız kısımdır.

Yükselen Aksiyon

Piramid sol taraftan yukarı doğru çıkar. Freytag bu kısma yükselen aksiyon adını vermiştir. Yükselen aksiyon heyecan verici bir olaydan veya birbirine bağlı olaylardan oluşan kısımdır. Okuru meraklandırıcı kısımdan alıp hikayenin en can alıcı anına, zirvesine hazırlayan kısımdır. Düşmanımızla veya rakibimizle karşılaştığımız yer burasıdır. Kahramanımız ve onun düşmanı bu bölümde mücadele eder. Düşman tarafından kahramanımıza zorluklar çıkartılır.

Zirve

Piramidin tepesinde “zirve” denir. En gerilimli, can alıcı ve kritik olaylar bu noktada gerçekleşir. Okurun heyecanının zirveye çıktığı nokta olarak da tanımlanabilir. Zirve, meraklandırıcı olayların etkilerinin getirdiği ve düşen aksiyonun altyapısının inşa edildiği yerdir. Ana karakteriniz zorluklarla ve engellerle zirve noktasında mücadele etmek zorunda kalır. İçindeki değişimin sinyallerini de verir.

Düşen Aksiyon

Her zirvenin bir çıkışı olduğu gibi bir inişi de vardır. Düşen aksiyon adı verilen bu kısım zirve kısmında meydana gelen olayların ve yükselen aksiyonda karakterin önüne çıkan engellerin karakterimiz üzerindeki etklerinin yansıtıldığı yerdir.

Çözüm Noktası

Düşen aksiyon kısmı bittiğinde ise karşımıza çözüm noktası çıkar. Bu nokta kahramanımızın karşılaştığı zorlukları çözdüğü noktadır.

Sonuç

Nihayetinde, piramidin sağ tabanında, sonuç kısmı vardır. Hikayeyi bitirdiğimiz kısım bu kısımdır. Çözüm kısmından kalan sorunlar, sırlar, gizemler vb. ya karakterimiz tarafından çözülür ya da yazar tarafından açıklanır.

İşte ünlü Freytag Piramidi bu adımlardan ibarettir. Sizler de bu piramidi öykü yazmak için bir rehber olarak kullanabilirsiniz.

Freytag’ın yazım teknikleri üzerine daha çok okuma yapmak isterseniz ve İngilizceniz de iyi ise aşağıdaki kitaba başvurabilirsiniz.

Ayrıca Freytag’ın tekniği çoğu olay akışı için geçerli olsa da mutlaka bağlı kalınması gerekilen bir teknik olarak değerlendirilmesinin yanlış olacağını düşünmekteyim. Ancak yazar adayları tarafından öykü yazmak için taslak hazırlama konusunda da azımsanamayacak bir kolaylık sağladığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Gelecek Yazım Teknikleri yazılarımızı kaçırmamak için bizi sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

instagram.com/kitapmeetup
twitter.com/kitapmeetup

Kaynak: Wesleyan Üniversitesi, “Creative Writing: The Craft of Plot” Coursera kursu

Yazar: Ali Aras Fırat

E-posta Aboneliği OluşturunYeni İçeriklerimizi Kaçırmayın

Yazar: Kitapmeetup